Computerproblemen bij Airbus-crash

Door Ma.rkus.nl op maandag 29 juni 2009 19:30 - Reacties (7)
Categorie: tweakblog, Views: 4.563

Mag ik aan u voorstellen het ruimteschip de One Valdez, een supertanker afgetopt met Colombiaanse donkere materie:

http://ma.rkus.nl/meuk/tnet/tb/futurama_valdez.png
Futurama © "30th Century Fox Television" / Curiosity Company

Waar supertankers vroeger nog met een romp van één of twee lagen werden uitgerust zitten we, puur uit het oogpunt van veiligheid, over duizend jaar met supertankers van zesduizend lagen. Want dan kan het nooit meer misgaan, toch?

http://ma.rkus.nl/meuk/tnet/tb/futurama_valdez2.pngNatuurlijk wel; wanneer de Valdez door Bender, een op dat moment nuchtere (en daarom compleet van de wereld geraakte) robot van de Planet Express-crew, rakelings langs Pluto wordt gesleept ("to avoid the toll booth") raakt het schip een ijsberg, waarop alle zesduizend lagen scheuren en de complete inhoud uit de tanks de zee in gutst. Alle pinguïns helemaal zwart van de olie ;(. "If only they'd built it with six thousand and one hulls!"

Filmpje!

Toen ik nieuws: Onderzoekers: 'ernstige computerproblemen bij Airbus-crash' gisteravond las moest ik gelijk aan deze aflevering van Futurama denken. Airbus staat namelijk bekend om het feit dat haar moderne passagiersvliegtuigen allemaal uitgerust zijn met een fly-by-wire-systeem; hierbij bestuurt de piloot het toestel met een soort joystick (officieel sidestick), waarbij — zoals in de comments al even werd opgemerkt — specifiek in de A330 een batterij van niet minder dan zeven computers de binnenkomende signalen opvangt, valideert en wanneer alles in orde is de verschillende stuurvlakken aanstuurt. En ja, wanneer die computers het dan toch állemaal voor gezien houden, wat dan? Was het toestel veilig aangekomen als er een achtste computer zou zijn geweest? Of nóg twintig?

Zelf heb ik nog nooit in een fly-by-wire toestel gevlogen, dus ben ik eigenlijk bevooroordeeld ten gunste van de "ouderwetse" systemen met kabels en katrollen (met eventueel wat hulp van hydrauliek). Maar toch zie ook ik de voor de hand liggende voordelen van fly-by-wire:

• Opvangen van pilot error. Te grove uitslagen bij hoge snelheden, uitblijven van belangrijke inputs bij lage, verkeerde correcties bij een vreemde neusstand: genoeg manieren om een vliegtuig stuk te krijgen, en een computer kan in dit soort situaties in feite "nee" zeggen tegen de inputs van de piloot en een eigen plan trekken.
• Bestuurbaarheid. Van sommige vliegtuigen, waaronder veel straaljagers, is de bestuurbaarheid vooral bij relatief lage snelheden zo ontzettend belabberd dat zelfs de meest doorgewinterde vlieger er "op het handje" niks van zou bakken. Is eigenlijk gerelateerd aan bovenstaande.
• Gewichtsbesparing. Nou ja... wordt door Airbus natuurlijk wel aangedragen als voordeel, maar doordat veel elektronische systemen meervoudig redundant worden uitgevoerd (lees: compleet serverpark aan boord, kilometers extra koper) zal het niet eens zo gek veel meer schelen.
• Redundantie.

Die laatste, daar gaat het nu dus om. Want daar ligt tegelijk hét grote nadeel van fly-by-wire: als zeven computers niet genoeg is en er dus geen redundantie meer is, wat dan? Als er twintig computers mee zitten rekenen maar ze allemaal tot dezelfde, verkeerde conclusie komen, wat dan? Zesduizend computers vinden dat het toestel te langzaam vliegt, maar de piloten schreeuwen het uit van angst nu ze bijna met de geluidssnelheid door de lucht knallen en er steeds meer stukjes vliegtuig afbreken. Wat dan? Hadden ze maar zesduizendenéén computers ingebouwd!

Volgende: Apollo 11 lancering 07-'09 Apollo 11 lancering
Volgende: Topics about foodporn 06-'09 Topics about foodporn

Reacties


Door Tweakers user Faust, maandag 29 juni 2009 19:41

De boordcomputers met linux uitrusten is een begin ;)

Maar serieus: ze proberen vliegtuigen al zo veilig mogelijk te maken.

Zelfde bij auto's. Ik heb een keer een zwaar ongeluk met een Volvo gezien, recent model. Nou, je kon niet meer zeggen wat de oorspronkelijke inhoud was. Ik heb lichamen uit een vliegtuigcrash gezien die herkenbaarder waren.
Dat terzijde. Moeten ze de veilige Volvo's dan ook gaan berekenen op aanrijdingen met vrachtwagens op hoge snelheid?
Waar houdt het op?

Door ongelukken zoals deze leren ze onder andere dat het meten van de snelheid tijdens een storm niet naukeurig kan gebeuren, en er dus betere meters moeten komen. Zo zullen ze altijd blijven verbeteren. Ik denk dat het perfecte product niet bestaat.

Door Tweakers user filenox, maandag 29 juni 2009 20:39

Natuurlijk bestaat perfect niet,
iedereen verstaat perfect anders, omdat we ook allemaal anders zijn. :)

Door Tweakers user Faust, maandag 29 juni 2009 21:29

true, maar over 'niet neerstorten' zal iedereen het wel eens zijn :)

Door Tweakers user SKiLLa, maandag 29 juni 2009 22:56

Uiteindelijk moet de mens altijd de mogelijkheid hebben om met de hand, analoog, oldschool de 6000 en 1 computers te "overriden".

Dergelijk complexe systemen kunnen altijd falen tijdens onvoorziene situaties, defecte apparatuur en/of bugs. Foutloos is een utopia en ook fout-tolerante systemen kunnen falen/crashen, dus imho is een analoog-backup systeem geen overbodige luxe.

Automatische systemen kunnen bepaalde zaken zeker beter/sneller/betrouwbaarder uitvoeren dan mensen, maar omgekeerd geldt hetzelfde !

Door Tweakers user Zwerver, maandag 29 juni 2009 23:52

Dat is ook exact de reden waarom er nog een piloot in een toestel zit. Tegenwoordig kunnen ze landen en opstijgen zonder piloot, alleen de piloot kan impulsief en creatief ingrijpen bij problemen, een computer niet.
Theoretisch gezien kan een A330 doorvliegen zonder dat de computers werken, het landen wordt alleen wat lastig. Wat er misschien gebeurd kan zijn, is dat de computers verkeerde signalen afgegeven werden en de piloten de computers hun ding lieten doen. Weg creativiteit en impulsiviteit....

Door Tweakers user Dooievriend, dinsdag 30 juni 2009 01:24

Dergelijk complexe systemen kunnen altijd falen tijdens onvoorziene situaties, defecte apparatuur en/of bugs. Foutloos is een utopia en ook fout-tolerante systemen kunnen falen/crashen, dus imho is een analoog-backup systeem geen overbodige luxe.
Als de computers gemiddeld minder fouten maken dan een mens, dan heb ik toch liever een computer die de mens kan overriden...

Door Tweakers user wizzkizz, dinsdag 30 juni 2009 09:27

Theoretisch gezien kan een A330 doorvliegen zonder dat de computers werken, het landen wordt alleen wat lastig. Wat er misschien gebeurd kan zijn, is dat de computers verkeerde signalen afgegeven werden en de piloten de computers hun ding lieten doen. Weg creativiteit en impulsiviteit....
Dat hoeft nog niet perse. Voor zover ik heb begrepen worden ook alle (of in ieder geval het gros van de) sensoren elektronisch (dus via computers) uitgelezen.

Op het moment dat de meters aangeven dat de snelheid terugloopt (door slechte metingen) en je hebt overal alarmen die afgaan, kan ik me goed voorstellen dat de piloten, als reactie hierop en afgeleid door allerlei andere problemen, meer gas geven en daarbij een kritieke waarde overschrijden. De computer kan daar niet op corrigeren, omdat deze geen idee heeft over de werkelijke snelheid.

Reageren is niet meer mogelijk